ასეულობით მილიონი დოლარი და მასშტაბური პროექტების დაფინანსება - რა სახის დახმარებას უწევს აშშ საქართველოს, ბოლო ათეული წლების განმავლობაში? - კვირის პალიტრა

"კონ­გრე­სის კვლე­ვი­თი სამ­სა­ხუ­რის" ან­გა­რი­შის მი­ხედ­ვით, სხვა­დას­ხვა მიზ­ნის­თვის ფი­ნან­სუ­რი დახ­მა­რე­ბის ოდე­ნო­ბა, რო­მე­ლიც სა­ქარ­თვე­ლომ აშშ-სგან 1992-დან 2020 წლის ჩათ­ვლით მი­ი­ღო, 4 348 400 000 (ოთხი მი­ლი­არდ სა­მა­სორ­მოც­დარ­ვა მი­ლი­ონ ოთხა­სი ათა­სი) შე­ად­გენს.

"რა­დიო თა­ვი­სუფ­ლე­ბის" მიერ 2019 წელს მოკ­ვლე­უ­ლი ინ­ფორ­მა­ცი­ი­თა და CRS-ის მო­ნა­ცე­მე­ბით, ევ­რო­პი­სა და ევ­რა­ზი­ის ქვეყ­ნებს შო­რის, სა­ქარ­თვე­ლო ამე­რი­კის შე­ერ­თე­ბუ­ლი შტა­ტე­ბის სა­გა­რეო და სამ­ხედ­რო დახ­მა­რე­ბის მიმ­ღე­ბი წამ­ყვა­ნი ქვე­ყა­ნაა.

დე­კა­დის ბოლო ნა­წილ­ში, შე­ერ­თე­ბულ­მა შტა­ტებ­მა სა­ქარ­თვე­ლოს ფი­ნან­სუ­რი დახ­მა­რე­ბა გა­ზარ­და - სა­ზღვრი­სა და სა­ზღვაო დაც­ვის გა­უმ­ჯო­ბე­სე­ბის­თვის; ამა­ში ასე­ვე შე­ვი­და სა­ნა­პი­რო დაც­ვის გაძ­ლი­ე­რე­ბა და ტრან­სნა­ცი­ო­ნა­ლუ­რი და­ნა­შა­უ­ლის წი­ნა­აღ­მდეგ ბრძო­ლის­თვის სა­ჭი­რო თან­ხე­ბი.

2000-იან წლებ­ში, ევ­რო­პა­სა და ევ­რა­ზი­ა­ში, ერთ სულ მო­სახლზე, სა­ქარ­თვე­ლო შე­ერ­თე­ბუ­ლი შტა­ტე­ბის დახ­მა­რე­ბის მიმ­ღე­ბი ყვე­ლა­ზე მსხვი­ლი ქვე­ყა­ნა გახ­და. 2001-2007 წლე­ბის გან­მავ­ლო­ბა­ში, დახ­მა­რე­ბის ჯამ­მა $ 945 მი­ლი­ონს გა­და­ა­ჭარ­ბა. წე­ლი­წად­ში, სა­შუ­ა­ლოდ, $135 მი­ლი­ო­ნი. 2005 წელს, "ათას­წლე­უ­ლის გა­მოწ­ვე­ვის კორ­პო­რა­ცი­ამ“ სა­ქარ­თვე­ლოს $295 მი­ლი­ო­ნი ღი­რე­ბუ­ლე­ბის გრან­ტი გა­მო­უ­ყო. ხუ­თწ­ლი­ა­ნი გრან­ტი გზე­ბის, მილ­სა­დე­ნე­ბის, მუ­ნი­ცი­პა­ლუ­რი ინფრას­ტრუქ­ტუ­რის რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცი­ი­სა და აგ­რო­ბიზ­ნე­სის გან­ვი­თა­რე­ბის­თვის იყო გა­მიზ­ნუ­ლი.

2001 წლის 11 სექ­ტემ­ბრის ტე­რაქ­ტის შემ­დეგ, შე­ერ­თე­ბულ­მა შტა­ტებ­მა, სა­ქარ­თვე­ლოს­თვის სამ­ხედ­რო მიზ­ნე­ბის­თვის გან­კუთ­ვნი­ლი ფი­ნან­სუ­რი დახ­მა­რე­ბა მნიშ­ვნე­ლოვ­ნად გა­ზარ­და. პრე­ზი­დენტ ჯორჯ ბუ­შის ად­მი­ნის­ტრა­ცი­ამ, სა­ქარ­თვე­ლო, იე­მენ­სა და ფი­ლი­პი­ნებ­თან ერ­თად, ტე­რო­რიზ­მთან ბრძო­ლის მე­ო­რე ეტა­პის ნა­წი­ლად გა­ნი­ხი­ლა. ამის შემ­დეგ და­ი­წყო სა­ქარ­თვე­ლო­ში წვრთნი­სა და აღ­ჭურ­ვის პროგ­რა­მა.2008 წელს, რუ­სე­თის შეჭ­რის შემ­დეგ, შე­ერ­თე­ბულ­მა შტა­ტებ­მა, სა­ქარ­თვე­ლო­სად­მი დახ­მა­რე­ბა არ­სე­ბი­თად გა­ზარ­და. ამე­რი­კის მთავ­რო­ბამ და­უ­ყოვ­ნებ­ლივ გა­მო­ყო $38 მი­ლი­ო­ნი ჰუ­მა­ნი­ტა­რუ­ლი და გა­და­უ­დე­ბე­ლი დახ­მა­რე­ბის მიზ­ნე­ბის­თვის.

2008 წლის სექ­ტემ­ბერ­ში, მა­შინ­დელ­მა სა­ხელ­მწი­ფო მდი­ვან­მა კონ­დო­ლი­ზა რა­ის­მა გან­ცხა­და, რომ სა­ქარ­თვე­ლოს­თვის სა­ერ­თო დახ­მა­რე­ბის პა­კე­ტის ღი­რე­ბუ­ლე­ბა მი­ნი­მუმ 1 მი­ლი­არ­დი დო­ლა­რი იყო. ჯამ­ში, 2008-2009 ფის­კა­ლუ­რი წლის გან­მავ­ლო­ბა­ში, შე­ერ­თე­ბუ­ლი შტა­ტე­ბის დახ­მა­რე­ბამ $1.4 მი­ლი­არდს მი­აღ­წია. ამ თან­ხა­ში შე­ვი­და $250 მი­ლი­ო­ნი პირ­და­პი­რი სა­ბი­უ­ჯე­ტო დახ­მა­რე­ბა და $100 მი­ლი­ო­ნი, რო­მე­ლიც "ათას­წლე­უ­ლის გა­მოწ­ვე­ვის კორ­პო­რა­ცი­ის“ ფონდს და­ე­მა­ტა. ამით, "ათას­წლე­უ­ლის გა­მოწ­ვე­ვის კორ­პო­რა­ცი­ის“ ხუ­თწ­ლი­ან­მა გრან­ტმა $395 მი­ლი­ონს მი­აღ­წია.

2008 წლის რუ­სეთ-სა­ქარ­თვე­ლოს ომის შემ­დეგ, სა­ქარ­თვე­ლო კვლავ რჩე­ბა შე­ერ­თე­ბუ­ლი შტა­ტე­ბის დახ­მა­რე­ბის ერთ-ერთ ყვე­ლა­ზე მსხვილ მიმ­ღე­ბად. 2010-2017 სა­ბი­უ­ჯე­ტო წლე­ბის გან­მავ­ლო­ბა­ში, არა­სამ­ხედ­რო მიზ­ნე­ბის­თვის, ფი­ნან­სუ­რი დახ­მა­რე­ბა წლი­უ­რად, სა­შუ­ა­ლოდ, $60 მი­ლი­ო­ნი იყო. გარ­და ამი­სა, 2014-2019 წლებ­ში, "ათას­წლე­უ­ლის გა­მოწ­ვე­ვის კორ­პო­რა­ცი­ამ“ სა­ქარ­თვე­ლოს 5-წლი­ა­ნი გრან­ტი, $140 მი­ლი­ო­ნის ოდე­ნო­ბით გა­მო­უ­ყო. გრან­ტი ძი­რი­თა­დად, სა­გან­მა­ნათ­ლებ­ლო მიზ­ნე­ბის­თვის იყო გან­კუთ­ვნი­ლი.

2018 წელს, სა­ქარ­თვე­ლომ ამე­რი­კის­გან, არა­სამ­ხედ­რო მიზ­ნე­ბის­თვის, $70.8 მი­ლი­ო­ნი მი­ი­ღო. 2019 წელს, ამე­რი­კის კონ­გრეს­მა, არა­სამ­ხედ­რო მიზ­ნე­ბის­თვის, სა­ქარ­თვე­ლოს $89.8 მი­ლი­ო­ნი გა­მო­უ­ყო.

AMBEBI.GE შე­ე­ცა­და გა­ერ­კვია, ბოლო წლებ­ში (2020-2021-2022) რა სა­ხის დახ­მა­რე­ბა გა­უ­წია აშშ-მ სა­ქარ­თვე­ლოს. EAIMS-ზე (სა­გა­რეო დახ­მა­რე­ბის ინ­ფორ­მა­ცი­უ­ლი მარ­თვის სის­ტე­მა) დაყ­რდნო­ბით გა­ვარ­კვი­ეთ კონ­კრე­ტუ­ლად რო­მე­ლი პრო­ექ­ტე­ბია სა­ქარ­თვე­ლო­ში და­ფი­ნან­სე­ბუ­ლი აშშ-ს მიერ (დო­ლა­რებ­ში). გე­ტყვით იმა­საც, რომ აღ­ნიშ­ნუ­ლი სია არას­რუ­ლია:

კა­ნო­ნის უზე­ნა­ე­სო­ბის მხარ­და­ჭე­რა სა­ქარ­თვე­ლო­ში (სა­კა­ნონ­მდებ­ლო და მარ­თლმსა­ჯუ­ლე­ბის სფე­როს გან­ვი­თა­რე­ბა) - 23 383 056;

სოფ­ლის მე­ურ­ნე­ო­ბის პრო­ექ­ტი - 23 160 395;

ახა­ლი ეკო­ნო­მი­კუ­რი შე­საძ­ლებ­ლო­ბე­ბი (სოფ­ლის გან­ვი­თა­რე­ბა) – 22 673 877;

სა­სოფ­ლო-სა­მე­ურ­ნეო წარ­მო­ე­ბის ეფექ­ტი­ა­ნო­ბის აღ­დგე­ნა სა­ქარ­თვე­ლო­ში - 22 589 463;

არ­ჩევ­ნე­ბი­სა და პო­ლი­ტი­კუ­რი პრო­ცე­სე­ბის მხარ­და­ჭე­რა სა­ქარ­თვე­ლო­ში (არ­ჩევ­ნე­ბი, დე­მოკ­რა­ტი­უ­ლი მმარ­თვე­ლო­ბა, დე­მოკ­რა­ტი­უ­ლი ჩარ­თუ­ლო­ბა და სა­მო­ქა­ლა­ქო სა­ზო­გა­დო­ე­ბა, მთავ­რო­ბა და სა­მო­ქა­ლა­ქო სა­ზო­გა­დო­ე­ბა) – 22 490 383; (გააგრძელეთ კითხვა)