უძრავი ქონების ბაზარი არჩევნების მოლოდინში "გაირინდა" - კვირის პალიტრა

უძრავი ქონების ბაზარი არჩევნების მოლოდინში "გაირინდა"

საჯარო რეესტრის სააგენტოს ინფორმაციით, 2012 წლის აგვისტოში, უძრავი ქონების ბაზარზე სარეგისტრაციო ტრანზაქციებმა ქვეყნის მასშტაბით 225 795 ერთეული შეადგინა. შესაბამისად, მიმდინარე წლის აგვისტო, 2007-2011 წლების იმავე თვესთან შედარებით, "ნახტომისებრი" ზრდით გამოირჩევა. მაგალითად, 2007 წლის აგვისტოში 46 039 სარეგისტრაციო ტრანზაქცია აღინუსხა, 2008 წლის აგვისტოში - 19 495 ერთეული, 2009 წლის აგვისტოში - 28 761, 2010 წლის იმავე თვეში - 32 596, ხოლო 2011 წლის აგვისტოში - 43 715 ერთეული, რაც 5,2-ჯერ მეტია გასული ერთი თვის მაჩვენებელთან.

სარეგისტრაციო ტრანზაქციების ზრდა დაფიქსირდა, როგორც პირველად, ისე მეორად უძრავ ქონებაზე. მაგალითად, 2012 წლის აგვისტოს თვეში, პირველადი სარეგისტრაციო ტრანზაქციების რაოდენობამ - 142 079, ხოლო მეორადი სარეგისტრაციო ტრანზაქციების რაოდენობამ - 83 716 ერთეული შეადგინა. სახელმწიფო უწყებებში ფიქრობენ, რომ მსგავსი "ნახტომი" უძრავი ქონების ბაზარზე, უპირატესად განაპირობა სასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთების უსასყიდლო რეგისტრაციის პოლიტიკამ, რომელიც მიწის ბაზრის განვითარების ხელშეწყობისკენაა მიმართული. დამოუკიდებელი ექსპერტების ნაწილი ფიქრობს, რომ ამის მიზეზი ის საბანკო ვალდებულებებია, რომელიც იპოთეკით არის დატვირთული და მევალეების მხრიდან ბანკებისთვის ამ ქონების გადაფორმება ხდება. ნაწილი კი ფიქრობს, რომ გარკვეული აქტივობა უძრავი ქონების ბაზარზე 2008 წლის მოვლენებისა და კრიზისის შემდეგ მართლაც შეინიშნება, მაგრამ არჩევნებამდე, უძრავი ქონების ყიდვა-გაყიდვა მნიშვნელოვნად შემცირებულია.

გიორგი აბაშიშვილი, "ილიან ბიზნეს რევიუს" მკვლევარი: "უძრავი ქონების ბაზარს თუ შევადარებთ კრიზისის შემდგომ პერიოდს, ამ თვალსაზრისთ გარკვეული აქტივობა ნამდვილად შეინიშნება. ჩვენი კვლევებით დასტურდება, რომ უძრავი ქონების ბაზარზე მნიშევნელოვანი რყევები არ არის. არის გარკვეული ბიძგები, მაგრამ უმნიშვნელო. საბოლოო ჯამში შეიძლება ითქვას, რომ ადამიანები ცდილობენ ცხოვრების პირობების გაუმჯობესებას და უკეთეს საცხოვრებელს ყიდულობენ. თუმცა, საქართველოს უძრავი ქონების ბაზარზე ამ ეტაპზე შეინიშნება ერთგვარი მოლოდინის რეჟიმი, რომელიც გარკვეულწილად დაკავშირებულია საარჩევნო პერიოდთან. საუბარია იმაზე, რომ ადამიანების ერთ ნაწილს, ჩვენი დაკვირვებით, მიაჩნია, გარკვეული ტიპის შესყიდვებს, მათ შორის უძრავ ქონებასთან დაკავშირებულს, არჩევნების შემდეგ გააკეთებს. ეს არ არის აბსოლუტური მოცემულობა, თუმცა გამოკითხვისას გვხვდება ადამიანთა კატეგორია, ვინც ასე ფიქრობს და არჩევნებამდე უძრავი ქონების ყიდვა-გაყიდვისგან თავს იკავებს. გარკვეულწილად მესმის კიდეც მათი. რადგან, არასტაბილურობის გარკვეული მოლოდინი აქვთ.

რაც შეეხება ბანკებისა და კლიენტების ურთიერთობას, ეს სამწუხარო რეალობა ნამდვილად არის საქართველოში და უავშირდება იმას, რომ ადამიანების ერთ ნაწილს, ქონება იპოთეკით ჰქონდა დატვირთული და კრიზისის შემდეგ ეს ქონება ბანკების ხელში აღმოჩნდა. იურიდიული თვალსაზრისით, ბანკები აბსოლუტურად მართლები არიან, უბრალოდ სამწუხაროა, როცა ადამიანები ქონებას კარგავენ. ამ შემთხვევაში, ბანკის პოზიციიდან რომ ვისაუბროთ, ბანკმა მის მიერ გაცემული თანხა რაღაც ფორმით ხომ უნდა დაიბრუნოს. თუმცა ისიც უნდა ითქვას, რომ ბანკებმა გარკვეული ფორმით აცალეს კიდეც ბინის მესაკუთრეებს, მისცეს შესაძლებლობა, გადაეხადათ ვალდებულებები, რომელიც ბანკების წინაშე ჰქონდათ დაგროვილი. ნაწილის შემთხვევაში, შეთანხმება გადავადებაზე მოხერხდა, ხოლო ნაწილის შემთხვევაში ეს ყველაფერი უშედეგო აღმოჩნდა და მათი ქონება ბანკების მფლობელობაში გადავიდა. შემდეგ უკვე ბანკი ახდენს ამ ქონების რეალიზაციას.

რაც შეეხება ფასებს უძრავ ქონებაზე, თუ სწორებას ავიღებთ კრიზისამდელ ანუ 2008 წლამდე პერიოდზე, თბილისში, მთელ რიგ უბნებში ბევრად უფრო მაღალი ფასები იყო მაშინ, ვიდრე დღეს არის აღნუსხული. მაგრამ, იგივე ჩვენი კვლევებით, თუ დღევანდელ დღეს 2008 წლის შემდგომ პერიოდს შევადარებთ, ფასების მატება ნამდვილად აღინიშნება. ჩვენი პროგნოზით, ფასების ზრდა უძრავ ქონებაზე საქართველოში ნამდვილად არის მოსალოდნელი და არცთუ უმნიშვნელო, ოღონდ არჩევნების შემდეგ. შეიძლება ითქვას, რომ ეს იქნება საკმაოდ შთამბეჭდავი ზრდა.

დედაქალაქის გარდა უძრავი ქონების ბიზნესი გააქტიურებულია საქართველოს კიდევ რამდენიმე ქალაქში, მათ შორის ბათუმში. უახლოეს ხანში, პარლამენტის გადატანის გამო, მნიშვნელოვნად გამოცოცხლდება უძრავი ქონების ბაზარი ქუთაისში და თბილისის შემდეგ, სულ მცირე ორი ქალაქი გვექნება საქართველოში, სადაც უძრავი ქონების გაძვირება იქნება მოსალოდნელი. ბოლო დროს ეკონომიკური აქტივობა ასევე შეინიშნება სამეგრელოში, შავი ზღვისპირა ზოლში, სადაც ასევე უნდა ვივარაუდოთ ფასების ზრდა უძრავ ქონებაზე. ასევე შესაძლებელია იგივე ტენდენცია ცალკეულ ტურისტულ ზონებში, მაგალითად წყალტუბოში, ბაკურიანში და ა.შ.

ჯერჯერობით სამშენებლო სექტორის კრიზისიდან გამოსვლაზე საუბარი ნაადრევია, თუმცა მნიშვნელოვანი ეტაპი დაძლეულია. სამართლიანობა მოითხოვს აღინიშნოს, რომ მშენებლობების სტიმულირებაში დადებითი როლი შეასრულა თბილისის მერიის პროექტმა - "ძველი თბილისის ახალი სიცოცხლე". ჩვენი დაკვირვებით, ამ პროექტმა მნიშვნელოვნად შეუწყო ხელი ცალკეული მშენებლობების დასრულებას, რაც მანამდე ე.წ. უიმედო მშენებლობებად მიიჩნეოდა. ანუ, გარკვეული მშენებლობები დასრულდა და ის ვალდებულებები, რომელიც სამშენებლო კომპანიებს კლიენტების წინაშე ჰქონდათ, შესრულდა. ცალკეულ შემთხვევებში ახალი მშენებლობების სტიმულირებაც მოხდა. საბოლოდ იმის თქმა, რომ სამშენებლო სექტორში კრიზისი ამოიწურა, არ იქნება მართებული, მაგრამ გარკვეულწილად უკეთესობისკენ ბევრი რამ შეიცვალა. თუმცა, ეს არ არის საკმარისი და ამ მიმართულებით საჭიროა მეტი მუშაობა. მეტი პასუხისმგებლობა მართებთ სამშენებლო კომპანიებს კლიენტებისადმი, რომლებმაც მათ ნდობა გამოუცხადეს თავის დროზე. სამწუხაროდ, ჯერ კიდევ არის ისეთი სამშენებლო კომპანიები, ვინც გაურკვეველი ვადით შეაჩერა მშენებლობები".

(სპეციალურად საიტისთვის)