"გასროლის შემთხვევაში შეიძლებოდა სერიოზული ზიანი მიეყენებინა მისთვის. სწორედ ამიტომ ავუკარი ხელი. ნივთიერება 2009 წლამდე დავტესტეთ, იაღლუჯაზე" - რას ამბობს "გავრილოვის ღამეზე" შსს-ის ყოფილი თანამშრომელი და როგორ მოხვდა ის BBC-ის სკანდალურ საგამოძიებო ფილმში?
BBC -ის სკანდალური საგამოძიებო ფილმის ერთ-ერთი რესპონდენტი არის შსს-ს განსაკუთრებულ დავალებათა დეპარტამენტის შეიარაღების განყოფილების ყოფილი უფროსი, ლაშა შერგელაშვილი, რომელიც იმ ნივთიერებებზე საუბრობს, რაც შესაძლოა გამოყენებული ყოფილიყო თბილისში საპროტესტო აქციების დაშლისას.
"ლაშა შერგელაშვილს, რომელსაც სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური ედავება ძალიან სერიოზულ დანაშაულს სახელმწიფოს წინააღმდეგ, რომელიც თუ არ ვცდები, 2019 წლიდან აღარ მუშაობს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისტემაში, საუბრობს, რომ 2025 წლის ბოლოს რაღაცა გავანადგურეთ. ეს არასერიოზულია. რაც შეეხება აღნიშნულ ნივთიერებებთან დაკავშირებულ საკითხს - არაერთხელ განიმარტა, რომ შინაგან საქმეთა სამინისტროს 2007-2009 წელს ჰქონდა შეძენილი კონკრეტული ნივთიერებები. გაკეთდა განმარტება, თუ რა ნივთიერება იყო. იყო ერთ-ერთი ებრაული კომპანიის მხრიდან შეძენილი. არც ერთი მათგანი არ არის აკრძალული. ამაზეც გამოძიებამ გააკეთა შესაბამისი განმარტება. რაც შეეხება კონკრეტულ მტკიცებულებებს - როგორც სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურმა განმარტა, 160-მდე საგამოძიებო მოქმედებაა ჩატარებული. შესაბამისად, ყველა ის მტკიცებულება, რომელიც რელევანტური იყო ამ საქმისთვის, ამოღებულია და დევს სისხლის სამართლის საქმეში. ამას ვერავინ გააქრობს, სანამ სისხლის სამართლის საქმის მასალების შენახვის ვადა არსებობს," - განაცხადა შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილე ალექსანდრე დარახველიძემ.
მოგეხსენებათ. ფილმის გამოქვეყნების შემდეგ გამოძიება ორი მუხლით დაიწყო: პირველი, სამსახურებრივი უფლებამოსილების გადამეტება და მეორე, უცხოეთის ორგანიზაციისთვის მტრულ საქმიანობაში დახმარება. როგორც შინაგან საქმეთა სამინისტრომ განაცხადა შერგელაშვილი კი ფიგურირებს სხვა საქმეშიც, რომლის მიხედვითაც, 4 ოქტომბრის აქციისთვის, უკრაინიდან საქართველოში, სავარაუდოდ, საბრძოლო მასალა და ასაფეთქებელი ნივთიერებები შემოიტანეს, რასაც უკრაინაში მყოფი შერგელაშვილი სრულ აბსურდად აფასებს.
"ბევრი ვეძებე, მაგრამ ვერსად ვნახე ოფიციალურად წაყენებული ბრალდება, ჩემს წინააღმდეგ, მინისტრი დარახველიძე არასწორ ინფორმაციას ავრცელებს", - განაცხადა მან.
ლაშა შერგელაშვილი:
- არაერთ ადგილას დავრეკე მას შემდეგ, რაც გავიგე, რომ მინისტრის მოადგილე დარახველიძემ საჯაროდ დამადანაშაულა სიცრუის გავრცელებაში და ჩემი ქვეყნის საზიანო მოქმედებების განხორციელებაში. დავუკავშირდი ჩემს მეგობარ ადვოკატს და ვთხოვე, გარკვეულიყო ამ საქმეში, თუმცა ვერაფერი მოიძია, ამ ეტაპზე არც ბრალი მაქვს წაყენებული და არც საქმეა გადაცემული სასამართლოში. ამიტომ ვფიქრობ, რომ ეს იყო, უბრალოდ, საჯარო განცხადება, რომლის მიზანიც ჩემი დისკრედიტაცია, საზოგადოებრივი აზრის შეცვლის მცდელობა და შესაძლოა, დროის მოგებაც არის, რათა შემდეგ უკვე რაიმე საქმე "შეკერონ“.
- როგორ და რა ვითარებაში აღმოჩნდით BBC-ის საგამოძიებო ფილმის პროცესში ჩართული და რა კითხვები ჰქონდათ თქვენთან ქიმიური ნივთიერებების გამოყენებასთან დაკავშირებით?
- გაზაფხულზე დამიკავშირდნენ და გამომიგზავნეს ვიდეო, სადაც "ტვ პირველის“ ეთერში ვსაუბრობ ქიმიურ შენაერთებზე, როგორ მზადდებოდა ისინი და როგორ ათავსებდნენ წყლის ჭავლის მანქანებში. სწორედ ამ სიუჟეტთან დაკავშირებით ჰქონდათ შეკითხვები და მთხოვეს, ვიდეოკონფერენციის ფორმატში მესაუბრა ამ თემაზე. ეს საკმაოდ ხანგრძლივი პროცესი აღმოჩნდა. რამდენიმე კვირის განმავლობაში მზადდებოდა კითხვა-პასუხები. ჩემთვისაც მნიშვნელოვანი იყო დავრწმუნებულიყავი, ვინ იყვნენ ისინი, რადგან თავდაპირველად ქართულად მწერდნენ, თუმცა ტექსტი აშკარად თარგმნილი იყო და ეტყობოდა, რომ ავტორი ქართველი არ იყო. მოგვიანებით ჩავერთეთ ვიდეოკონფერენციაში და ამიხსნეს, რომ BBC ამზადებდა საგამოძიებო ფილმს საქართველოს შესახებ და მათ ჰქონდათ კონკრეტული კითხვები იმ ქიმიურ შენაერთებთან დაკავშირებით, რომელზეც მანამდე ვსაუბრობდი სატელევიზიო ეთერში. ამავე დროს, მათ მითხრეს, რომ საქართველოში ექიმებმა შეადგინეს პეტიცია და მიმართეს შინაგან საქმეთა სამინისტროსა და ჯანდაცვის სამინისტროს თხოვნით, გაეცათ პასუხი - რა ნივთიერება გამოიყენეს და რა შეურიეს წყალს, რადგან ბევრი ადამიანი დაზარალდა, არსებობდა მოწამვლის ნიშნები და ექიმებს უჭირდათ ზუსტი დიაგნოზის დასმა.
პასუხები უწყებებისგან არ ჰქონდათ და მკითხეს, შემეძლო თუ არა დახმარება იმის გარკვევაში, რა ნივთიერება შეიძლებოდა ყოფილიყო გამოყენებული. ვუთხარი, რომ ვეცდებოდი გამერკვია. მართლაც მოვიძიე საქართველოში არსებული ინფორმაცია, შევისწავლე მსგავსი შემთხვევები, დავადგინე ამ ქიმიური შენაერთის შესაძლო დასახელებები და მათ გადავუგზავნე. ამის შემდეგ გაგრძელდა დამატებითი დაზუსტებები, ხშირი მიმოწერა და კომუნიკაცია. საბოლოოდ ისინი უკრაინაში ჩამოვიდნენ. შეხვედრისას განმიმარტეს, რომ შესაძლოა გამოყენებული ყოფილიყო გაცილებით მომწამვლელი ნივთიერებები, რომელთა გამოყენება დაუშვებელია საპროტესტო აქციებზე და მით უმეტეს საკუთარი მოსახლეობის წინააღმდეგ. ამასთან აღნიშნეს, რომ კვლევა კვლავ გრძელდებოდა და საბოლოო დასკვნის გამოტანა მაშინ ჯერ კიდევ შეუძლებელი იყო. მოგვიანებით მკითხეს, დავთანხმდებოდი თუ არა ინტერვიუს ჩაწერას.
დეტალურად ამიხსნეს ყველა შესაძლო რისკი, მათ შორის ისიც, რომ ხელისუფლება შეეცდებოდა ჩემს დისკრედიტაციასა და გაშავებას. მე თავად ვიკითხე, რამდენად მნიშვნელოვანი იყო ჩემი მონაწილეობა ამ ფილმში. მათ მითხრეს, რომ ჩემი ინფორმაციის საფუძველზე შეიცვალა ფილმის თავდაპირველი გეგმა და გრაფიკი, რადგან საქმე გაცილებით სერიოზული და სკანდალური აღმოჩნდა, ვიდრე თავიდან ეგონათ.
ჩემი მონაწილეობა მათ გამოძიებას მეტ დამაჯერებლობას სძენდა და საბოლოოდ ეს იმ ადამიანებს დაეხმარებოდა, ვინც აქციების დროს დაზარალდა. ამიტომ დავთანხმდი. ინტერვიუ ჩავწერეთ და ფილმის გამოსვლამდე დაახლოებით ორი კვირით ადრე მომწერეს და მითხრეს, რომ დაადგინეს იმ ქიმიური შენაერთის სავარაუდო სახელი. მათი შეფასებით, ეს იყო ე.წ. "კამიტი“ ნივთიერება, რომელიც პირველად მსოფლიო ომის დროს გამოიყენებოდა და მოგვიანებით, 1920-იან წლებში, აშშ-ში მომიტინგეების წინააღმდეგაც ჰქონდათ გამოყენებული.
მათ განმიმარტეს, რა შესაძლო დაავადებებს იწვევს ეს შენაერთი და რა საფრთხეებთან არის დაკავშირებული. სწორედ მაშინ მივიღე უკვე ამ ქიმიური ნივთიერების შედგენილობისა და მოქმედების უფრო ზუსტი და პროფესიული სურათი.
- ანუ ამბობთ, რომ ხელისუფლება ცილს გწამებთ?