ახალი ეპოქის დასაწყისი სვეტიცხოველში – შიო III-ის მძიმე ჯვარი და სულიერი სიმფონია - კვირის პალიტრა

საქართველოს ეკლესიისა და ერის ისტორიაში 2026 წლის 12 მაისს სრულიად ახალი, განსაკუთრებული ფურცელი გადაიშალა. უწმინდესისა და უნეტარესის, ილია II-ის თითქმის ნახევარსაუკუნოვანი, ეპოქალური მოღვაწეობის დასრულების შემდეგ, ქვეყანამ ახალი სულიერი მამა - სრულიად საქართველოს 142-ე კათოლიკოს-პატრიარქი, უწმინდესი და უნეტარესი შიო III შეიძინა. მცხეთაში, სვეტიცხოვლის დიდებულ ტაძარში, სადაც საუკუნეების განმავლობაში ერის უდიდესი ტკივილი თუ გამარჯვება იყრიდა თავს, ახალი პატრიარქის ინტრონიზაცია (აღსაყდრება) აღესრულა. ეს არ იყო მხოლოდ საეკლესიო რიტუალი, ეს გახლდათ ერის სულიერი უწყვეტობის დასტური, ემოციებით, ცრემლითა და იმედით სავსე წუთები, როცა თითოეული მორწმუნე მშობელი თავისი შვილების მომავალსა და სამშობლოს მშვიდობაზე ლოცულობდა.

ისტორიული არჩევანი

11 მაისს სამების საკათედრო ტაძარში შეკრე­ბილმა საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდმა 39 წევრის შემადგენლობით თავისი საბოლოო სიტყვა თქვა. არჩევნები, როგორც წესი, ფარული კენჭისყრით წარიმართა. ხმები შემდეგნაირად გადანაწილდა: საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრემ, სენაკისა და ჩხოროწყუს მიტროპოლიტმა შიომ 22 ხმა მიიღო, მროველ-ურბნელმა მიტროპოლიტმა იობმა - 9, ფოთისა და ხობის მიტროპოლიტმა გრიგოლმა - 7 ხმა. ერთი ბიულეტენი გაუქმდა. ახალმა პატრიარქმა არჩევიდან მალევე­­ განაცხადა, რომ ტრადიციის მიხედვით, აღსაყდრება უახლოეს კვირა დღეს ან დიდ დღესასწაულზე უნდა მომხდარიყო. რადგან 12 მაისი წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ხსენებისა და ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის წილხვდომილობის ეროვნული დღესასწაულია, ახალარჩეული პატრიარქი ანდრიას სამოციქულო კათედრაზე სწორედ ამ სიმბოლურ და უდიდესი მადლის მქონე დღეს ავიდა.

წინამორბედები - რას გვეუბნება სახელი „შიო“?

ეკლესიის ისტორიაში სახელებსა და მოვლენებს შორის ხშირად იდუმალი კავშირი არსებობს. სახელი შიო საქართველოს ეკლესიის მატიანეში განსაკუთრებულ, გარდამტეხ და მძიმე ეპოქებთან არის დაკავშირებული. ვინ იყვნენ ახალი პატრიარქის თანამოსახელე წინამორბედები?

შიო I (1356-1364 წწ.): კათოლიკოს-პატრი­არქი შიო პირველი ეკლესიას ურთულეს პერიოდში მართავდა. ეს იყო მონღოლთა ბატონობისგან დასუსტებული ქვეყნისა და მეფე გიორგი V ბრწყინვალის შემდგომი წლები. მისი მოღვაწეობა უდიდეს ძალისხმევას მოითხოვდა ეკლესიის ერთიანობის შესანარჩუნებლად და მტრის შემოსევებით გამოწვეული ტრავმების მოსაშუშებლად.

შიო II (1435-1447 წწ.): იგი გახლდათ ალექ­სანდრე I დიდის უახლოესი თანამოაზრე და ეპოქის უდიდესი ფიგურა. თემურლენგის დამანგრეველი შემოსევების შემდეგ ქვეყანა ფერფლიდან იყო აღსადგენი. სწორედ შიო II-ის მხრებზე გადაიარა ეკლესია-მონასტრების აღდგენისა და გაპარტახებული მცხეთის სვეტიცხოვლის გაძლიერების უმძიმესმა ტვირთმა. ალექსანდრე მეფის 1441 წლის ანდერძშიც მოხსენიებულია პატრიარქი შიო, რომელსაც მეფე სვეტიცხოვლისთვის შეწირული ახალი საყოფელების დამტკიცებასა და მფარველობას სთხოვს.

დღეს, XXI საუკუნის გლობალური პოლიტიკური და შიდა გამოწვევების წინაშე მდგარ საქართველოს კვლავ უდგას სათავეში პატრიარქი სახელად შიო - რიგით მესამე.

საერო ცხოვრება და ოჯახური მემკვიდრეობა

ვინ არის ადამიანი, რომელმაც ეს უმძიმე­სი სულიერი ჯვარი იტვირთა? ერისკაცობაში ელიზბარ თეიმურაზის ძე მუჯირი 1969 წლის 1-ელ თებერვალს, თბილისში, გამორჩეულ ინტელიგენტთა ოჯახში დაიბადა. მისი გენეალოგია თბილისური არისტოკრატიის ნამდვილი ნიმუშია: დედა, ნანა ქურდიანი - ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორია, ბაბუა და ბებია კი აღიარებული ექიმები იყვნენ. განსაკუთრებით საინტერესოა მამის, ცნობილი არქეოლოგის, თეიმურაზ მუჯი­რის ფაქტორი. ოჯახში, სადაც საქართველოს წარსულს, პირდაპირი მნიშვნელობით, მიწის ფენებიდან აცოცხლებდნენ, ახალგაზრდა ელიზბარმა ადრევე შეიგრძნო ჩვენი ქვეყნის ისტორიის სიღრმე. არქეოლოგია ხომ მხოლოდ ნივთების ძიება არ არის - ეს წინაპართა სულის, მათი რწმენისა და ყოფის ძიებაა. შესაძლოა, სწორედ მამის პროფესიამ და უძვე­ლეს ეპოქებთან მუდმივმა შეხებამ გაუღვივა მას ის შინაგანი ლტოლვა, რომელმაც საბოლოოდ საუკუნოვან მონასტერში მიიყვანა - იქ, სადაც საქართველოს ისტორია და სულიერება ერთმანეთთან ყველაზე მჭიდროდ არის გადაჯაჭვული.

მეგობრები და თავისუფლებისკენ ლტოლვა

ელიზბარ მუჯირმა თბილისის 53-ე სკოლა დაამთავრა. მისი მეგობრების წრე, რომელიც მოგვიანებით სრულიად საქართველომ გაიცნო (მათ შორის ყოფილი პრეზიდენტი გიორგი მარგველაშვილი, ბიზნესმენი ლევან ვასაძე, რეჟისორი გიო მგელაძე, პუბლიცისტი ირაკლი კაკაბაძე), ჯერ კიდევ 1980-იან წლებში გამოირჩეოდა თავისუფლებისკენ ლტოლვით. 1988 წელს გაზეთ "თბილისში" გამოქვეყნდა ამ ახალგაზრდების ინტერვიუ, სადაც მათ გაბედულად გააკრიტიკეს­ კომკავშირი და განაცხადეს, რომ უღმერთო იდეოლო­გიის ქვეშ ცხოვრება წარმოუდგენელია. მათ ხმამაღლა თქვეს, რომ მრწამსი ადამიანის ძირეული მოთხოვნილებაა. "ელიზბარი ჩვენი საძმოს ერთ-ერთი ყველაზე ნიჭიერი წევრი იყო. ჩვენი მეგობრობის მთავარი მიზეზი სამშობლოს სიყვარული და ქვეყნისთვის შეთქმულება იყო", - იხსენებს ირაკლი კაკაბაძე.

ჩელოს ხავერდოვანი ბგერები

მისაბაძი და საინტერესოა მისი დამოკიდებულება ხელოვნებისადმი. სკოლის დასრულების შემდეგ ელიზბარ მუჯირმა სწავლა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში, ვიოლონჩელოს კლასში გააგრძელა. მეგობრები იხსენებენ, რომ იგი ვირტუოზულად ასრულებდა ურთულეს პარტიებს.

ჩელოს ხავერდოვანი, ღრმა და ემოციური ბგერები, რომელიც მუდამ კლასიკური, სიმფონიური მუსიკის გულს წარმოადგენს, თითქოს წინასწარმეტყველებდა იმ დიდ სულიერ სიმფონიას, რომლის დირიჟორობაც მას მომავალში მოუწევდა. მუსიკა ხომ სულის ენაა. ახალგაზრდობის მეგობარი, მუსიკოსი ქეთი ლოლაძე იმ წლებს ასე იხსენებს:

"მახსოვს, პირველად რომ ვნახე კონსერვატორიაში, მზესავით იყო, ნათელი, თბილი, ფუმფულა და საყვარელი. სულ ღიმილით დადიოდა. მაშინაც წვერიანი იყო ეს პატარა 17 წლის ბიჭი და ირგვლივ სიკეთესა და სითბოს აფრქვევდა. არ ვიცი, მეჩვენებოდა თუ არა, მაგრამ ყველასგან განსხვავებული იყო გარეგნობითაც და ხასიათითაც... რა მო­მენ­ტში დავ­მე­გობ­რდით, არ მახ­სოვს, მახ­სოვს ჩვენს შო­რის ორი სა­ერ­თო ინ­ტე­რე­სი და სიყ­ვა­რუ­ლი გა­მო­იკ­ვე­თა: ჯაზი და მუ­რა­ბა. მერე იყო ჩემ­თან სამ­ზა­რე­უ­ლო­ში ღა­მე­ე­ბის თე­ნე­ბა, გა­უ­თა­ვე­ბე­ლი სა­უ­ბა­რი ყვე­ლა­ფერ­ზე და არა­ფერ­ზე (მუ­რა­ბის და ჯა­ზის თან­ხლე­ბით, რა თქმა უნდა).

ერთხე­ლაც, უცებ სა­ი­დუმ­ლო გა­მიმ­ხი­ლა, თუ რო­გორ აპი­რებ­და ჩე­ლოს­თან გან­შო­რე­ბას და სხვა გზის არ­ჩე­ვას. თა­ვი­დან მე­გო­ნა ხუმ­რობ­და, მახ­სოვს, დავ­ცი­ნე კი­დეც და მე რომ ხუმ­რო­ბა მე­გო­ნა, ჩემს მა­ესტროს, იმ დროს კონ­სერ­ვა­ტო­რი­ის რექ­ტორს, ბა­ტონ ნო­დარ გა­ბუ­ნი­ას სუ­ლაც არ ეხუმ­რე­ბო­და. რა არ მო­უყ­ვა­ნა მა­გა­ლი­თად, ვისი ბი­ოგ­რა­ფია არ გა­ახ­სე­ნა და წა­უ­კი­თხა, რო­გორ არ ეცა­და, გა­და­ეთ­ქვა ელიზ­ბარს თა­ვი­­სი გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბა, რო­გორ ემო­ცი­უ­რად უხ­სნი­და მთე­ლი თა­ვი­სი არ­სე­ბით რომ მუ­სი­კაა სწო­რედ ის გზა, ღვთის გზა, რო­მე­ლიც უფალ­თან მი­იყ­ვან­და, რომ მუ­სი­კაც ბუ­ნე­ბის ძა­ლაა ღმერ­თის­გან შექ­მნი­ლი... ყვე­ლა­ფე­რი ამაო იყო. გვე­ნა­ნე­ბო­და ელიზ­ბა­რი, გვე­ნა­ნე­ბო­და მისი მო­ნა­ცე­მე­ბი, ნიჭი, უზა­დო შე­საძ­ლებ­ლო­ბე­ბი, მო­მა­ვა­ლი, კა­რი­ე­რა და ვინ მოთ­ვლის კი­დევ რა... ის კი ჯი­უ­ტად ითხოვ­და ხელ­მო­წე­რას კონ­სერ­ვა­ტო­რი­ი­დან გა­რი­ცხვის შე­სა­ხებ. ასეც მოხ­და, და­ი­ყო­ლია, აიღო ფურ­ცე­ლი, თვა­ლი ჩა­მიკ­რა და გა­უ­ჩი­ნარ­და. დაგვტო­ვა და­მუნ­ჯე­ბუ­ლი. იმ დღეს გაკ­ვე­თი­ლი ვე­ღარ გა­ვაგ­რძე­ლეთ, გან­წყო­ბა გაქ­რა, შევ­ყუ­რებ­დით ერ­თმა­ნეთს მა­ესტრო და მე გაკ­ვირ­ვე­ბუ­ლი, ჩუ­მად, უხ­მოდ...

მას მერე წლე­ბი გა­ვი­და... ნო­დარ გა­ბ­უ­ნი­ას პა­ნაშ­ვიდ­ზე ყვე­ლა მა­მა­ოს ელო­და წე­სის ასა­გე­ბად, და შე­მო­ვი­და მა­მაო, ისევ ისე­თი ნა­თე­ლი სა­ხით, ისევ მზე­სა­ვით თბი­ლი, მშვი­დი და ისევ ყვე­ლას­გან გან­სხვა­ვე­ბუ­ლი. რო­გო­რი გულ­წრფე­ლი იყო, რო­გო­რი პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბით აღას­რუ­ლა რი­ტუ­ა­ლი. ისევ სამ­ზა­რე­უ­ლო­ში აღ­მოვ­ჩნდით, ამ­ჯე­რად გა­ბუ­ნი­ებ­თან სახ­ლში, ვის­ხე­დით პი­რის­პირ, ვუ­ყუ­რებ­დით ერ­თმა­ნეთს და ხმას არ ვი­ღებ­დით. რა­ღაც ერთი სა­ერ­თო ტკი­ვი­ლი გვქონ­და, დიდ მა­ესტროს ვემ­შვი­დო­ბე­ბო­დით, ბო­ლოს გა­ი­ღი­მა, წა­მი­ე­რად ერთი და იგი­ვე აზრი დაგ­ვიტ­რი­ალ­და თავ­ში, დუ­მი­ლი კი მან და­არ­ღვია და მი­თხრა: "ქეთი, წლე­ბის წინ, მა­შინ, ნო­დარ­თან კა­ბი­ნეტ­ში, ჩვენ სამ­ნი რომ ვის­ხე­დით, რო­მე­ლი­მე ვი­ფიქ­რებ­დით, რომ ბა­ტონ ნო­დარს ამ ცხოვ­რე­ბის უკა­ნას­კნელ გზა­ზე მე გა­ვა­ცი­ლებ­დი?"...“

ხელოვნებაში არსებული უდიდესი ჰარ­მო­ნია მოგვიანებით მის სასულიერო მოღვა­წეობაშიც აისახა. წლების შემდეგაც კი, როგორც იგივე ქეთი ლოლაძე იხსენებს, უკვე მაღალ იერარქიაში მყოფი მეუფე შიო ერთ-ერთ კონცერტზე შენიშნეს, თუ როგ­ორ ამოძრავებდა თითებს ჰაერში პატარა ჩელისტის დაკვრისას - თითქოს გულში ისევ ძველებურად უკრავდა და სიმფონიის თითოეულ ნოტს თავისი სულის სიმებზე ატარებდა.

კონსერვატორიიდან მონასტრამდე

სასულიერო გზაზე მისი შემობრუნება ბევრისთვის მოულოდნელი, თუმცა შინაგანად კანონზომიერი პროცესი იყო. ახალგაზრდა, 190 სმ სიმაღლის, კეთილშობი­ლური გარეგნობის, ნიჭიერებით სავსე ბიჭი, რომელსაც წინ ბრწყინვალე საერო კარიერა ელოდა, 1991 წელს მორჩილად მიდის შიომღვიმის მონასტერში. უარი თქვა ყველა­ფერზე, რაც საერო ცხოვრებაში მიმზიდველი იყო და საკუთარი თავი უფალს მიუძღვნა. 1993 წელს, სულ რაღაც 24 წლის ასაკში, იგი ბერად აღიკვეცა და სახელად შიო ეწოდა. სახელი, რომელიც მან ბერობისას იტვირთა, შემთხვევითი არ არის. წმინდა შიო მღვიმელი ერთ-ერთი იმ ცამეტ ასურელ მამათაგანი იყო, რომელმაც VI საუკუნეში საქართველოში ბერმონაზვნური ცხოვრება ახალ საფეხურზე აიყვანა. შიომღვიმის მკაცრი, ასკეტური გარემო, სადაც პატრიარქმა შიო III-მ თავისი სასულიერო გზა დაიწყო, სრულად ირეკლავს მის ხასიათს - მოკრძალებულს, ჩაფიქრებულსა და საერო ხმაურს განრიდებულს.

მსახურება

ბერად აღკვეცის შემდეგ იწყება მისი განუწყვეტელი აღმასვლა ეკლესიის წიაღში: 1995 წელს დიაკვნად აკურთხეს, 1996 წელს - მღვდლად. მოღვაწეობდა თბილისის კლდისუბნის წმინდა გიორგის ეკლესი­აში, ანჩისხატსა და ნარიყალას წმინდა ნიკო­ლოზის ტაძარში. სასულიერო განათლება ბათუმის იოანე ღვთისმეტყველის სახელობის სემინარიაში და მოსკოვის სასულიერო აკადემიაში მიიღო. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი მოღვაწეობა საზღვარგარეთ. წლების განმავლობაში ის ავსტრალიისა და ახალი ზელანდიის ქართული სამრევლოების მმართველი მღვდელმთავარი გახლდათ. სამშობლოდან ათასობით კილომეტრით დაშორებული ქართველებისთვის იგი არა მხოლოდ მღვდელმთავარი, არამედ საქართველოსთან დამაკავშირებელი ცოცხალი ძაფი იყო. ავსტრალიისა და ახალი ზელანდიის მცირერიცხოვან, მაგრამ მტკიცე ქართულ სამრევლოებში მან შეძლო შეექმნა ისეთი სულიერი ოაზისი, სადაც ემიგრანტები ეროვნულ იდენტობას ინარჩუნებდნენ. ადამიანები, რომლებიც მას იქიდან იცნობენ, საუბრობენ მის უდიდეს სითბოსა და უნარზე, მოესმინა თითოეული მათგანისთვის, ვისაც სამშობლოს მონატრება სტკიოდა... 2003 წელს საქართველოს ეკლესიის წმინდა სინოდმა იგი ახლადშექმნილი სენაკისა და ჩხოროწყუს ეპარქიის წინამძღოლად გამოარჩია. 2010 წელს მიტროპოლიტის ხარისხში იქნა აყვანილი, ხოლო 2017 წელს, უწმინდესმა და უნეტარესმა ილია II-მ, ყველასთვის მოულოდნელად, თუმცა დიდი შორსმჭვრეტელობით, საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრედ დაასახელა.

სიტყვა და მოძღვრება

ახალი პატრიარქის სულიერ პორტრეტს ყველაზე მკაფიოდ მისივე ქადაგებები ხატავს. მან ზუსტად აღწერა თანამედროვე ეპოქის მთავარი პარადოქსი - მატერიალური წინსვლა და შინაგანი სიცარიელე: "კაცობრიობის მთავარი სენი დღეს არის უკმაყოფილება. მიუხედავად თითქოს ამქვეყნიური განვითარებისა, უკმაყოფილება არ იკლებს, რადგან ადამიანი შინაგანად არ იცვლება".

დამაფიქრებელია მისი დამოკიდებულება ადამიანურ განსაცდელებზე: "ჩვენზე უფალი უშვებს სნეულებებს, როგორც ერთგვარ გაკვეთილს ან სულის საკურნებელ საშუალებას, რომ დავფიქრდეთ ცხოვრებაზე, ღმერთისადმი დამოკიდებულებაზე და ჩვენს შეცდომებზე".“როგორც სულიერი წინამძღოლი, მუდმივად მოუწოდებს საზოგადოებას შერიგებისკენ, რაც დღეს სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია: "ჩვენ დღეს ვფიქრობთ, როგორ მივაღწიოთ მშვიდობას... ამისთვის რამდენიმე მთავარი პირობაა - უნდა იყოს ურთიერთგაგება, კეთილი და მოსიყვარულე დამოკიდებულება ადამია­ნებს შორის, მიმტევებლობა და პატიების უნარი".“

ემოციები სვეტიცხოვლიდან

ინტრონიზაციის დღეს სვეტიცხოვლის ეზოში ათასობით ადამიანი შეიკრიბა. მათ თვალებში ცრემლი, სევდა და ახალი იმედი ერთმანეთს ერწყმოდა. მძიმეა ილია მეორის მემკვიდრეობა, მძიმეა ის ჯვარი, რომელიც მაცხოვრის კვართის სავანეში შიო III-მ გადაიბარა. "ჩემს გამორჩევას სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქად განვიცდი, როგორც უდიდეს პასუხისმგებლობასა და ჯვარს, რომლის ზიდვაც მხოლოდ ღვთის შეწევნით არის შესაძლებელი. მშვიდობით და ერთობით ვაგრძელებთ ეკლესიისა და ერისთვის მსახურებას", - ბრძანა აღსაყდრებისას უწმინდესმა და უნეტარესმა შიო III-მ. წინ ახალი ეპოქაა... დაე, კათოლიკოს-პატრიარქ შიო III-ის მწყემსმთავრობა ყოფილიყოს გამთლიანების, სიყვარულის, სულიერი სიმშვიდისა და დიდი აღორძინების მომტანი სრულიად საქართველოსთვის. ჩვენ კი, როგორც რიგითი მოქალაქეები და მორწმუნეები, იმედითა და ლოცვით შევცქერით ამ ახალ სულიერ სიმფონიას, რომელიც ახლა იწყებს ჟღერადობას.

"ნა­ხავთ, რო­გორ ღირ­სე­უ­ლად ატა­რებს ამ ჯვარს"

ამო­ნა­რი­დი კინორეჟისორ გიო მგე­ლა­ძის­ ინ­ტერ­ვი­უ­დან: "მე­უ­ფე შიო ჩემი თანაკლა­სე­ლი და ნათ­ლი­აა. მა­მა­ჩე­მი მა­მა­მი­სის მეჯ­ვა­რეა. მას ფან­ტას­ტი­კუ­რი, მა­ნა­თო­ბე­ლი მშობ­ლე­ბი ჰყავ­და, მე­უ­ფე შიო კი ძა­ლი­ან თბი­ლი ადა­მი­ა­ნი იყო და არის. ნამ­დვი­ლი არის­ტოკ­რა­ტია - ზრდი­ლი, ჭკვი­ა­ნი, გა­ნათ­ლე­ბუ­ლი... წარ­მო­იდ­გი­ნეთ, მა­შინ 53-ე სკო­ლა­ში სწავ­ლობ­და, ვე­რა­ზე ცხოვ­რობ­და და შე­ეძ­ლო ისე ევლო ჩე­ლო­თი ხელ­ში, რომ ამის გამო ხმა არა­ვის გა­უ­ცია. მუ­სი­კა ძა­ლი­ან უყ­ვარ­და. კონ­სერ­ვა­ტო­რი­ა­ში რომ ჩა­ა­ბა­რა, კონ­კურ­სებს იგებ­და და ა.შ. მერე კი მი­ა­ტო­ვა კონ­სერ­ვა­ტო­რია, არ და­უმ­თავ­რე­ბია. ერთ მშვე­ნი­ერ დღეს მო­ვი­და ჩემ­თან და მი­თხრა, ინ­სტრუ­მენ­ტთან რომ ვჯდე­ბი, სი­ცხე მი­წევს 40 გრა­დუ­სამ­დეო. არა­და, კარ­გმა მუ­სი­კოს­მა დღე­ში 10 სა­ა­თი მა­ინც უნდა გა­ა­ტა­როს ინ­სტრუ­მენ­ტთან. ვურ­ჩიე, და­ა­ნე­ბე თავი, და­ის­ვე­ნე-მეთ­ქი. რამ­დე­ნი­მე თვის მერე მის­თვის უჩ­ვე­უ­ლო რამ მი­თხრა - მინ­და, სა­სუ­ლი­ე­რო სე­მი­ნა­რი­ა­ში ჩა­ვა­ბა­როო. ძა­ლი­ან გა­მიკ­ვირ­და. მი­თხრა, მინ­და თე­ო­ლო­გია ვის­წავ­ლო და მერე სხვებს ვას­წავ­ლოო. მა­შინ მე ახა­ლი ჩა­მო­სუ­ლი ვი­ყა­ვი ში­ომ­ღვი­მის მო­ნას­ტრი­დან - იქ ვი­ყა­ვი ცოტა ხანს. შევ­თა­ვა­ზე, ჩემს მე­გობ­რებს ვე­ტყვი, აგიყ­ვანთ ში­ომ­ღვი­მე­ში, ცოტა ხანს დარ­ჩი, რომ მიხ­ვდე იქ რა ხდე­ბა, აღ­სა­რე­ბა თქვი-მეთ­ქი... მე­ო­რე დღეს­ვე, ორმა ჩემ­მა მე­გო­ბარ­მა წა­იყ­ვა­ნა შიომღვი­მის მო­ნას­ტერ­ში. 5 წელი თბი­ლის­ში არ ჩა­მო­სუ­ლა. დე­და­ქა­ლაქ­ში 5 წლის შემ­დეგ უკვე ბე­რად აღ­კვე­ცი­ლი დაბ­რუნ­და. 1991 წელს წა­ვი­და ში­ომ­ღვი­მე­ში და 3 წელიწად­ში ბე­რად აღიკ­ვე­ცა... ძა­ლი­ან წარ­მო­სა­დე­გი იყო - მა­ღა­ლი, ახო­ვა­ნი, ქერა თმე­ბით და ცის­ფე­რი თვა­ლე­ბით. ასაკ­ში კი გა­მუქ­და და გა­ჭა­ღა­რავ­და. პირ­ველ კლას­ში ერთ მერ­ხზე აღ­მოვ­ჩნდით. ძა­ლი­ან ღია ფე­რის იყო - ქერა. ისე­თი მა­ღა­ლი და დიდი იყო ჩემ­ზე, მე­გო­ნა, გვერ­დით მე­ხუ­თეკ­ლა­სე­ლი მეჯ­და...

მამა შიო უთ­ბი­ლე­სი ადა­მი­ა­ნია. ბო­ლომ­დე არის­ტოკ­რა­ტად დარ­ჩა. ნამ­დვი­ლი ქრის­ტი­ა­ნია. დარ­წმუ­ნე­ბუ­ლი ვარ, რომ მისი გული ეკუთ­ვნის სამ­შობ­ლოს, სული - ღმერ­თს და ხორ­ცი ღმერ­თმა დიდ­ხანს შე­უ­ნარ­ჩუ­ნოს! უმ­ძი­მე­სი ტვირ­თი ხვდა წი­ლად. ნა­ხავთ, რო­გორ ღირ­სე­უ­ლად ატა­რებს ამ ჯვარს. პატ­რი­არ­ქს ძა­ლი­ან უყ­ვარს მე­უ­ფე შიო. პატ­რი­არ­ქი გა­ცი­ლე­ბით მეტს ხე­დავს, ვიდ­რე მე, მაგ­რამ მე­უ­ფე შიო ისე­თი გა­მორ­ჩე­უ­ლია, მეც ვხე­დავ იმ სიძ­ლი­ე­რეს და სი­ნათ­ლეს, რაც მას­შია. 22 წლის იყო სა­სუ­ლი­ე­რო ცხოვ­რე­ბა რომ და­ი­წყო. გო­გო­ნე­ბიც მოს­წონ­და და გო­გო­ნებ­საც მოს­წონ­დათ, მაგ­რამ... ურ­თუ­ლე­სია ბე­რო­ბის გზა... თუ გინ­დათ გან­გე­ბა და­არ­ქვით, გინ­დაც კოს­მო­სი, ისე­თი პი­როვ­ნე­ბაა, ყვე­ლა­ფე­რი ზე­მო­დან იყო გა­და­წყვე­ტი­ლი მისი და­ბა­დე­ბი­დან".

თამარ მამაცაშვილი