დაიძვრება თუ არა მყინვარები ძლიერი სიცხის ფონზე: რა ელოდება საქართველოს - კვირის პალიტრა

კლი­მა­ტის ცვლი­ლე­ბა, მის­გან გა­მოწ­ვე­ულ პრობ­ლე­მე­ბი - კვლავ დიდ გა­მოწ­ვე­ვად რჩე­ბა მსოფ­ლი­ოს­თვის, რად­გან ეს ყვე­ლა­ფე­რი უკვე შე­უქ­ცე­ვა­დი პრო­ცე­სია. რა შე­იძ­ლე­ბა ამ ყვე­ლა­ფერ­მა გა­მო­იწ­ვი­ოს, იმოქ­მე­დებს თუ არა „ელ-ნი­ნიო“ სა­ქარ­თვე­ლო­ზე, გვი­ცავს თუ არა კა­ტას­ტრო­ფე­ბის­გან კავ­კა­სი­ო­ნი და ბევრ სა­ინ­ტე­რე­სო თე­მა­ზე ილი­ას სა­ხელ­მწი­ფო უნი­ვერ­სი­ტე­ტის დე­და­მი­წის შემ­სწავ­ლელ მეც­ნი­ე­რე­ბა­თა ინ­სტი­ტუ­ტი­სა და სე­ის­მუ­რი მო­ნი­ტო­რინ­გის ეროვ­ნუ­ლი ცენ­ტრის დი­რექ­ტო­რი - ლაშა სუ­ხიშ­ვი­ლი გვე­სა­უბ­რა:

- დე­და­მი­წა­ზე კლი­მა­ტი მუდ­მი­ვად იც­ვლე­ბა. რაც დე­და­მი­წა არ­სე­ბობს, მი­ლი­არ­დო­ბით წე­ლია, ეს პრო­ცე­სი არ წყდე­ბა - ხან თბე­ბა, ხან გამ­ყინ­ვა­რე­ბა იწყე­ბა. კლი­მა­ტის ეს შებ­რუ­ნე­ბე­ბი, ანუ სით­ბო­დან გამ­ყინ­ვა­რე­ბა­ში გა­დას­ვლა და შემ­დეგ ისევ უკან, ბუ­ნებ­რი­ვი ციკ­ლია. მა­გა­ლი­თად, სულ რა­ღაც სა­უ­კუ­ნე-ნა­ხევ­რის, უფრო ზუს­ტად, ორი სა­უ­კუ­ნის წინ, ჩვენს კონ­ტი­ნენტზე, ევ­რო­პა­ში დას­რულ­და „მცი­რე გამ­ყინ­ვა­რე­ბა“, რო­მე­ლიც მე-12 სა­უ­კუ­ნე­ში და­ი­წყო და მე-19 სა­უ­კუ­ნის და­სა­წყის­ში დამ­თავ­რდა... ესეც სრუ­ლი­ად ბუ­ნებ­რი­ვი პრო­ცე­სი იყო, ყო­ველ­გვა­რი ჩა­რე­ვის გა­რე­შე, თა­ვი­სით და­ი­წყო და დას­რულ­და. თა­ნაც, იმა­ზე ბევ­რად ადრე დას­რულ­და, ვიდ­რე ინ­დუსტრი­უ­ლი რე­ვო­ლუ­ცია და­ი­წყე­ბო­და - ანუ მა­ნამ, სა­ნამ ადა­მი­ა­ნი სათ­ბუ­რის ეფექ­ტის მქო­ნე აი­რე­ბის დიდი რა­ო­დე­ნო­ბით გაფ­ქვე­ვას და­ი­წყებ­და (მით უმე­ტეს, მე-20 სა­უ­კუ­ნის 60-იან წლებ­ში, როცა ამ აი­რე­ბის ატ­მოს­ფე­რო­ში გაფ­რქვე­ვამ საკ­მა­ოდ დიდ მას­შტა­ბებს მი­აღ­წია).

- მოკ­ლედ, კლი­მა­ტის ცვლი­ლე­ბა, მათ შო­რის, გა­მო­ხა­ტუ­ლი დათ­ბო­ბით, ბუ­ნებ­რი­ვი პრო­ცე­სია...

- დიახ, რო­მე­ლიც დე­და­მი­წა­ზე ადა­მი­ა­ნის ჩა­რე­ვის გა­რე­შეც მიმ­დი­ნა­რე­ობს. თუმ­ცა, ადა­მი­ა­ნის ფაქ­ტო­რიც რომ შე­მო­დის, ეს დათ­ბო­ბა უფრო მძაფ­რდე­ბა - ანუ ადა­მი­ა­ნის გა­რე­შეც დათ­ბე­ბო­და, მაგ­რამ ჩვე­ნი ჩა­რე­ვის გამო ეს დათ­ბო­ბა ბევ­რად მკაც­რი სა­ხით არის წარ­მოდ­გე­ნი­ლი. ამის შეც­ვლა, ან რა­ი­მეს შვე­ლა თუ შეგ­ვიძ­ლია? არა მგო­ნია. ერ­თა­დერ­თი, ალ­ბათ, შეგ­ვიძ­ლია შევ­თან­ხმდეთ, რომ ხვა­ლი­დან ყვე­ლა სა­წარ­მო გა­ვა­ჩე­როთ და სა­დაც კი ქა­ლა­ქე­ბი აშენ­და, ყველ­გან ხე­ე­ბი დავრგოთ.

- და ეს დათ­ბო­ბას შე­ა­ნე­ლებს?

- შე­ა­ნე­ლებს, მაგ­რამ ვერ გა­აქ­რობს. მა­ინც დათ­ბე­ბა, უბ­რა­ლოდ, ასე­თი ექ­სტრე­მა­ლუ­რი აღარ იქ­ნე­ბა... დღეს რაც ხდე­ბა, და­ნარ­ჩე­ნი ევ­რო­პი­სა და სა­ქარ­თვე­ლოს შემ­თხვე­ვა­ში, არის სუ­რა­თი, რო­მე­ლიც ბოლო წლებ­ში უკვე ხში­რად მე­ორ­დე­ბა. ესეც ბუ­ნებ­რი­ვი პრო­ცე­სია, რო­მე­ლიც ადა­მი­ა­ნუ­რი ფაქ­ტო­რით ოდ­ნავ გამ­ძაფ­რე­ბუ­ლია. ეს ბუ­ნებ­რი­ვი პრო­ცე­სი კი შემ­დეგ­ნა­ი­რად აიხ­სნე­ბა: ჩრდი­ლო­ეთ აფ­რი­კი­დან ევ­რო­პის კონ­ტი­ნენტზე შე­მო­დის ცხე­ლი ჰა­ე­რი, მაგ­რამ ეს შე­მოს­ვლა არ არის მუდ­მი­ვი გა­და­ად­გი­ლე­ბის რე­ჟიმ­ში. მა­ი­სის ბო­ლოს ჩრდი­ლო­ეთ აფ­რი­კი­დან ევ­რო­პა­ში შე­ვი­და ცხე­ლი ჰა­ე­რი და იქ დარ­ჩა. ამას კლი­მა­ტო­ლო­გი­ა­ში „სით­ბუ­რი გუმ­ბა­თი“ (Heat Dome) ჰქვია.არ­სე­ბობს ასე­ვე „სით­ბუ­რი ტალ­ღა“ - ტალ­ღა არის, როცა შე­მო­ვა, გა­და­ივ­ლის და გავა.

განაგრძეთ კითხვა